خانه » تاریخ » نخستین توجهات تاریخی به امر کودکی

نخستین توجهات تاریخی به امر کودکی

برای نخستین بار در آستانه مشروطه برخی اندیشه‌گران متجدد دوره قاجاریه در کنار مباحث سیاسی، اقتصادی به طرح برخی دیدگاه‌های جدید درباره بازی‌ها و سرگرمی‌های کودکان پرداختند. میرزا آقاخان کرمانی و طالبوف تبریزی از این جمله‌اند که از بازی نه به مثابه ابزاری جهت سرگرم کردن کودکان بلکه به‌عنوان یک ضرورت و نیاز سخن گفتند.

 

 

نخستین توجهات تاریخی به امر کودکی

به گفته میرزا آقاخان کرمانی، میل شدید کودکان به دویدن و بازی کردن به‌دلیل احتیاج جسمی آنان «به استحکام عضلات و قوام اعصاب» بود. همچنان‌که طالبوف از زبان پدر احمد به او توصیه می‌کرد که «طفل باید روزی چند ساعت حکما بازی کند… اطفال باید در هوای صاف و تمیز در باغچه و حیاط مشغول بازی و جست و خیز باشند که در قوه (فیزیک) بدنی آن‌ها استقراری پیدا شود و از این‌رو اسباب قوای باطنی ایشان تکمیل استعداد نماید.»

 

به نظر او بازی کودکان «موجب تحریک و تقویت قوه نامیه» آنان شده و مقدمه سلامت جسم و روحشان محسوب می‌شد. از طرف دیگر برخی مشروطه خواهان، وقت گذرانی کودکان در کوچه و خیابان، سنگ‌بازی، نی‌سواری، کبوترپرانی و قماربازی آنان را آفتی برای تربیت صحیح آن‌ها و سبب‌ساز تباهی آینده‌شان به‌شمار می‌آوردند. این افراد از این موضوع در جهت اهداف خود استفاده کرده، از دولت می‌خواستند تا در تمام شهر‌های ایران «مدارس و مکاتب رشدیه و صنایع» تاسیس کند تا ضمن تربیت کودکان، اسباب معیشت و گذران زندگی آینده‌شان نیز فراهم شود.

به این ترتیب آشنایی با تجدد نوظهور غربی نه‌تن‌ها جامعه ایرانی را به ضرورت بازاندیشی درباره شیوه حکومت گری، وظایف حکمرانان و روابط آنان با مردم تحت سلطه‌شان آگاه کرد بلکه سبب‌ساز تغییر نگاه به بازی‌ها و سرگرمی‌های کودکانه نیز شد.

 

انتقاد نسبت به شیوه گذران اوقات فراغت که از عصر ناصری آغاز شده بود، در کنار ضرورت و نقش بازی‌ها در زندگی آتی کودکان، سازنده ذهنیتی جدید درباره بازی و گذران اوقات فراغت بود که در آن به بازی نه به مثابه نوعی سرگرمی برای دور کردن کودکان و جلوگیری از آزار و اذیت آنان بلکه به‌عنوان وسیله و ابزاری جهت تربیت، عاملی برای آموختن نظم و زندگی اجتماعی و مقدمه‌ای برای حفظ سلامت جسم و روح آنان یاد می‌شد.

منبع: داریوش رحمانیان، زهرا حاتمی، «بازی و سرگرمی کودکان در ایران (۱۲۸۵-۱۳۲۰ ش)»، جستار‌های تاریخی، ۱۳۹۵.

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
اطلاع از
تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است