زورق: تاریخ سکولاریسم به اندازه تاریخ بشر قدمت دارد

      ۱۵ دی ۱۳۹۵      ۰       138 بازدید        
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست رونمایی از کتاب «اسلام و سکولاریسم از آغاز تا امروز» نوشته محمدحسن زورق سه‌شنبه چهاردهم دی با حضور محسن چینی فروشان، مدیرعامل دفتر نشر فرهنگ اسلامی، حسین رویوان، کارشناس امور بین‌الملل و مولف اثر در محل دفتر نشر فرهنگ اسلامی برگزار شد.

زورق، مولف کتاب «اسلام و سکولاریسم از آغاز تا امروز» در این نشست با اشاره به اینکه این کتاب پیش از این در سه جلد منتشر شده، گفت: سه فصلی که در کتاب کنونی آمده، پیش از این هر یک، به عنوان یک کتاب مستقل و در یک مجموعه سه جلدی با عنوان «دو حرکت در تاریخ» منتشر شده بود. فصل نخست کتاب به هوشیاری تاریخی به معنی درک روابط علت و معلولی که بین حوادث تاریخی وجود دارد، به ویژه روابط قدرت پرداخته است. در این اثر روابط قدرت مهم است چراکه تاریخ سیاست گذشته است و سیاست امروز، تاریخ آینده.

به گفته این مدرس دانشگاه، چون همواره از دریچه علم کلام به تاریخ اسلام نگاه شده، بسیاری از حقایق مغفول مانده در حالی که تاریخ اگر در جایگاه خودش قرار گیرد حقایق می‌تواند آشکار شود. به همین دلیل در فصل نخست به طور مفصل درباره سرشت انسان و بیان راز برکشیدگی انسان از میان سایر موجودات زنده مطالبی بیان شده است.

زورق در ادامه با بیان اینکه در فصل دوم به بحث نبوت پرداخته شده توضیح داد: بحث فطرت نیز به دنبال این مبحث آمده و بحث سوم هم به موضوع امامت می‌پردازد با این نگاه که آزادی و آگاهی مبنای شکل‌گیری آن است. همچنین در بخشی از این اثر به تعاملات بین اسلام و اروپا پرداخته شده است.
 
این محقق تاریخ اسلام گفت: فصل سوم کتاب هم به بیداری جهانی اختصاص دارد که مبانی جبری و اختیاری دارد. مبانی جبری این موضوع ناشی از انقلاب صنعتی است که موجب تحولاتی مانند لغو برده‌داری، ارتقاء حقوق شهروندی، پیدایش ارتباطات بین‌المللی و… شد. 

ارائه اطلاعات تاریخی مفید و دسته‌بندی شده در کتاب
چینی‌فروشان، مدیرعامل دفتر نشر فرهنگ اسلامی در بخش دیگری از این نشست با بیان اینکه کتاب «اسلام و سکولاریسم از آغاز تا امروز» اطلاعات تاریخی مفید و دسته‌بندی شده را ارائه می‌کند اظهار کرد: در این اثر تحلیل ضمنی، ارائه شده که استنباط از درون آن استخراج می‌شود و آن پشتوانه انقلاب اسلامی ایران است. به هر حال آثار زورق نگاه جدیدی را متفاوت با دیدگاه‌های رایج مطرح می‌کند.
 
وی عنوان قبلی کتاب «دو حرکت در تاریخ» را رساتر از عنوان فعلی دانست و گفت: اکنون این سوال مطرح می‌شود که آیا سکولاریسم در این اثر، به عنوان یک مکتب مطرح شده یا یک تفکر و شیوه سیاسی؟ سوال دیگر این است که با توجه به اینکه در کتاب به تاریخ سکولاریسم پرداخته نشده باید گفت سکولاریسم محصول رنسانس نیست و از پیش قرون وسطی وجود داشته بنابراین سکولاریسم چه تاریخچه‌ای دارد؟
 
چینی‌فروشان نگارش بخش مفصلی در کتاب را به موضوع سرشت انسان قابل حذف یا کاهش دانست و به مولف پیشنهاد کرد که خلاصه این کتاب را تهیه کند تا دفتر نشر فرهنگ اسلامی آن را در قالب یک کتاب کم حجم مستقل چاپ کند تا خوانش آن به عنوان یک کتاب دانشگاهی برای دانشجویان آسانتر باشد.

کتاب حاوی مسائل تاریخی، اخلاقی و اندیشه‌ای است
رویوران نیز در ادامه این نشست کتاب «اسلام و سکولاریسم از آغاز تا امروز» را اثری بین رشته‌ای دانست و گفت: این کتاب حاوی مسائل تاریخی، اخلاقی و اندیشه‌ای است. تا حدود نیم قرن پیش، کسانی که در حوزه تاریخ کتاب می‌نوشتند، تاریخ را بر اساس تسلسل حوادث تعریف می‌کردند تا اینکه الوین تافلر تاریخ را با تحولات مهم انسانی در کتاب «موج سوم» دسته‌بندی و تعریف کرد.

به گفته وی، محور کتاب «اسلام و سکولاریسم»، حق و باطل است و سبک نگارش این اثر شکل جدیدی از نگارش مسائل تاریخی را پدید آورده؛ یعنی نوشتن بر اساس تحولات اندیشه که می‌تواند مبنایی برای انعکاس مسائل مهم تاریخی باشد. از سوی دیگر طرح کردن سوال‌های اصلی در این سبک بسیار ممکن است.

رویوران در همین باره توضیح داد: مشکلی که ما در بررسی‌های تاریخی داشته و داریم، همواره این بوده که نمی‌شده سوالات اصلی را مطرح کنیم اما در آثار بین رشته‌ای این موضوع می‌تواند صورت بگیرد.

وی در بخش پایانی سخنانش گفت: مولف در این کتاب به خوبی زنجیره‌های حق و باطل را کنار یکدیگر قرار داده است و کار زورق در این اثر زنده کردن فرهنگی است که در آن حق علیه باطل مبارزه می‌کند اما کمتر به آن پرداخته شده است.
 
کتاب نگاهی ویژه‌ای به تاریخ دارد
مهدی باقری، قائم مقام دفتر نشر فرهنگ اسلامی نیز در بخش دیگری از این نشست توضیحاتی را درباره فعالیت‌های دفتر نشر فرهنگ اسلامی ارائه کرد و سپس با اشاره به کتاب «اسلام و سکولاریسم از آغاز تا امروز» گفت: این کتاب اکنون در حوزه تاریخ اسلام در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود و نگاه ویژه‌ای به تاریخ و تحولاتی مانند انقلاب صنعتی فرانسه و انقلاب اسلامی ایران دارد.

وی به روز بودن این اثر را یکی از ویژگی‌های ممتاز آن دانست و افزود: این کتاب در اواخر سال ۹۰ در سه جلد با عنوان «دو حرکت در تاریخ» منتشر شد و پس از بررسی‌های مجدد توسط نویسنده، به تازگی و با ویراستی جدید، عنوانی تازه و در 970 صفحه توسط دفتر نشر فرهنگ اسلامی منتشر شده است.

پاسخ به انتقادها
زورق در پاسخ به سوال چینی‌فروشان با تاکید بر اینکه سکولاریسم می‌تواند یک تفکر، شیوه سیاسی و مکتب باشد گفت: غرب احساس می‌کند بدون سکولاریسم نمی‌تواند دنیا را اداره کند و این شیوه سیاسی است که به کار گرفته است. اما اینکه خود سکولاریسم چیست؟ باید گفت که تعریف مشترکی از آن وجود ندارد اما به صورت کلی به معنای دنیاطلبی و ترجیح دادن زندگی دنیوی و اخروی است.

وی ادامه داد: تاریخ سکولاریسم به اندازه تاریخ بشر قدمت دارد؛ یعنی وقتی قابیل، هابیل را کشت، سکولاریسم یکی از نیروهای خداآگاه جهان را از بین برد بنابراین جان مایه این کتاب نیز برشی است از ستیزی که با پیامبر اسلام وجود داشته تا از بت‌پرستی عبور کند. از سوی دیگر با توجه به اینکه اصالت قدرت و لذت مبنای سکولاریسم از ابتدای تاریخ بوده بنابراین می‌توان با وجود داشتن چنین چهارچوبی آن را یک مکتب دانست.
 
زورق در پایان سخنانش گفت: سکولاریسم جریانی نبوده که از ابتدا مدون شده باشد و محصول رنسانس نیست بلکه مادر رنسانس است.

دسته بندی : کتاب و ادبیات
برچسب ها :

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

به روایت تصویر

آرشیو »